Тоҷикистон – паёмовари сулҳ барои наслҳои оянда

Сулҳ бузургтарин неъмати зиндагии инсон аст. Ҳеҷ арзише дар ҷаҳон наметавонад ҷойгузини оромӣ, амният ва зиндагии осоиштаи мардум гардад. Таърих гувоҳ аст, ки ҷангҳо шаҳрҳоро вайрон мекунанд, иқтисодҳоро хароб месозанд, фарҳангҳоро аз байн мебаранд ва сарнавишти миллионҳо одамонро дигаргун менамоянд. Аммо сулҳ баръакс, ҷомеаҳоро муттаҳид мекунад, барои рушду тараққӣ заминаи устувор фароҳам меорад ва умеди зиндагии шоистаро дар қалби инсонҳо зинда нигоҳ медорад. Аз ҳамин ҷост, ки имрӯз ҳифз ва таҳкими сулҳ на фақат вазифаи як давлат, балки масъулияти муштараки тамоми инсоният ба ҳисоб меравад.

Дар чунин шароити пурпечутоби ҷаҳони муосир Ҷумҳурии Тоҷикистон бо пешниҳоди ташаббуси нави байналмилалӣ — «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда, солҳои 2027–2036» — бори дигар мавқеи худро ҳамчун давлати сулҳҷӯ, масъулиятшинос ва ташаббускор дар арсаи байналмилалӣ муаррифӣ намуд. Қабули ин ташаббус аз ҷониби Маҷмааи Умумии Созмони Милали Муттаҳид далели равшани он аст, ки ҷомеаи ҷаҳонӣ ба сиёсати сулҳпарваронаи Тоҷикистон эътимод дорад ва нақши кишвари моро дар таҳкими ҳамкорӣ ва амнияти байналмилалӣ эътироф менамояд.

Ин дастоварди сиёсӣ тасодуфӣ нест. Тоҷикистон худ аз ҷумлаи кишварҳое мебошад, ки арзиши сулҳро бо тамоми вуҷуд эҳсос кардааст. Солҳои душвори ҷанги шаҳрвандӣ ба миллати тоҷик сабақи фаромӯшнашаванда доданд. Он рӯзҳои пурфоҷиа нишон доданд, ки бе сулҳ на давлат пеш меравад, на иқтисод рушд мекунад ва на мардум зиндагии шоиста дорад. Маҳз ҳамин таҷрибаи талх имрӯз Тоҷикистонро ба яке аз баландтарин минбарҳои ҳимоятгари сулҳ дар ҷаҳон табдил додааст.

Дар тӯли солҳои соҳибистиқлолӣ сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон пайваста ба густариши ҳамкории байналмилалӣ, ҳалли масъалаҳои глобалӣ бо роҳи муколама ва таҳкими эътимоди байни давлатҳо равона гардидааст. Ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон дар масъалаҳои обу иқлим, ки борҳо аз ҷониби Созмони Милали Муттаҳид дастгирӣ шудаанд, эътибори байналмилалии кишварро боз ҳам баланд бардоштанд. Имрӯз пешниҳоди Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ идомаи мантиқии ҳамин сиёсати созанда мебошад.

Ҷаҳони имрӯз бо таҳдидҳои гуногун рӯ ба рӯ аст. Ҷангҳои мусаллаҳона, терроризм, ифротгароӣ, муҳоҷирати иҷборӣ, бӯҳронҳои иқтисодӣ ва тағйирёбии иқлим танҳо мушкилоти як минтақа нестанд, балки ба амният ва суботи тамоми инсоният таъсир мерасонанд. Дар чунин вазъ танҳо тавассути ҳамдигарфаҳмӣ, ҳамкорӣ ва эҳтироми ҳуқуқи байналмилалӣ метавон ба сулҳи пойдор ноил гардид. Аз ҳамин лиҳоз, ташаббуси Тоҷикистон даъватест ба ҳамаи давлатҳо, ки ба ҷойи рақобатҳои харобиовар роҳи гуфтугӯ ва ҳамкории созандаро интихоб намоянд.

Моҳияти асосии «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ» дар он ифода меёбад, ки фарҳанги сулҳ бояд ба қисми ҷудонашавандаи ҳаёти ҷомеа табдил ёбад. Сулҳ танҳо масъулияти сиёсатмадорон нест. Он аз оила оғоз мешавад, дар мактабу донишгоҳ ташаккул меёбад ва дар ҷомеа устувор мегардад. Ҳар як омӯзгоре, ки ба шогирдон арзиши таҳаммулпазириро меомӯзонад, ҳар як падару модаре, ки фарзандро дар рӯҳияи дӯстиву эҳтиром тарбия мекунад ва ҳар як ҷавоне, ки роҳи донишро аз роҳи хушунат болотар медонад, дар таҳкими сулҳ саҳми воқеӣ мегузорад.

Нақши ҷавонон дар татбиқи ин ташаббус махсус мебошад. Насли ҷавон бояд на танҳо соҳиби дониш ва касб бошад, балки арзиши сулҳро ҳамчун сарвати бузурги инсоният дарк намояд. Зеро маҳз ҷавонони имрӯз созандагони ҷаҳони фардо мебошанд. Агар онҳо бо андешаи созанда, эҳтиром ба инсон ва ҳисси масъулият ба камол расанд, ояндаи башарият низ амну осуда хоҳад буд.

Ташаббуси Тоҷикистон паёми умед ба тамоми инсоният аст. Ин ташаббус ҷаҳонро ба он даъват мекунад, ки сулҳро танҳо ҳамчун орзу не, балки ҳамчун ҳадафи муштараки амал қабул намояд. Ҳар як давлат, новобаста аз бузургӣ ё қудрати иқтисодӣ, метавонад дар таҳкими сулҳи ҷаҳонӣ саҳмгузор бошад. Тоҷикистон бо ҳамин андеша исбот намуд, ки овози як кишвари сулҳпарвар метавонад дар сатҳи байналмилалӣ шунида шавад ва мавриди дастгирии ҷомеаи ҷаҳонӣ қарор гирад.

Имрӯз ҳар як шаҳрванди Тоҷикистон ҳуқуқ дорад аз чунин иқдоми ватани худ ифтихор намояд. Ин ташаббус обрӯи байналмилалии кишварро боз ҳам баланд бардошта, Тоҷикистонро ҳамчун давлати масъул, сулҳхоҳ ва ҷонибдори ҳалли масъалаҳои ҷаҳонӣ бо роҳи муколама муаррифӣ мекунад. Ин ҳамзамон моро вазифадор месозад, ки сулҳу ваҳдати миллиро ҳамчун дастоварди муқаддас ҳифз намоем ва онро ба наслҳои оянда ба мерос гузорем.

Ҳар як давраи таърихӣ бо рӯйдодҳои сарнавиштсозаш дар хотираҳо мемонад. Бешубҳа, ташаббуси Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба «Даҳсолаи байналмилалии таҳкими сулҳ ба хотири наслҳои оянда» низ аз ҷумлаи чунин рӯйдодҳои таърихист. Он на танҳо саҳми арзишманди Тоҷикистон дар таҳкими сулҳи ҷаҳонӣ мебошад, балки далели он аст, ки сиёсати хориҷии кишвари мо ба арзишҳои умумибашарӣ такя мекунад ва ба манфиати тамоми инсоният хизмат менамояд.

Бигузор ин даҳсолаи байналмилалӣ оғози марҳилаи нави ҳамдигарфаҳмӣ, эҳтироми мутақобила ва ҳамкории созандаи давлатҳо гардад. Зеро танҳо дар фазои сулҳу субот метавон ҷаҳони одилона, пешрафта ва шоистаи зиндагии наслҳои имрӯзаву фардоро бунёд кард. Тоҷикистон бо ин ташаббуси таърихӣ бори дигар исбот намуд, ки рисолати сулҳпарварӣ танҳо қисми сиёсати хориҷии он нест, балки арзиши устувори давлатдорӣ ва ормони тамоми миллати тоҷик мебошад.

Профессори кафедраи мурофиаи ҷиноятии

факултети №2 Академияи ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон,

полковники милитсия                                             Муҳитдинзода Н.М.